Hangi Durumlarda Profesyonel Destek Almalıyız?

Hangi Durumlarda Profesyonel Destek Almalıyız?


İnsanlar gelişim ve değişim için gerekli olan potansiyele sahiptirler. Sorunlarla baş edebilecek güçleri hep vardır. Bireyler yaşamlarının belli dönemlerinde karşı karşıya kaldıkları zorluklarının üstesinden gelmekte zorlanabilirler ki bu durum da insan olmanın bir parçasıdır. Bazı zorluklar geçici olabilir de olabilir ve yardım almayı gerektirmeyebilir. Ancak bazı sinyaller vardır ki bunlar profesyonel yardım almamız gerektiğine işaret etmektedir. Eğer ki yaşadığımız zorlu deneyimler bizleri günlük hayattaki performansımızı etkiliyorsa, ilişkilerimizi olumsuz etkiliyor veya olay ve durumlara karşı tepkilerimizi kontrol etmekte zorlandığımızı hissediyorsak yardım almayı düşünebiliriz.

“Kronik Olarak Hissedilmeye Başlanan, Baş Etmekte Zorlanılan Duygular ve Yaşantılar”

  • Geleceğe yönelik umutsuzluk olmak karamsar hissetmek. Yaşamdan ve yaptıklarımızdan eskisi kadar keyif almıyor ve ilgi duymuyorsak.
  • Zihnimiz sürekli olarak geçmişle meşgul oluyor ve bu durum suçluluk ve pişmanlık hissetmemize neden oluyorsa. Kendimizi keşkelerle meşgul olduğumuzu fark ediyorsak.
  • Odaklanma sorunları yaşıyor ve enerji düşüklüğü yaşıyorsak. Diyet dışı ya da rutin beslenme şeklimize rağmen kiloda yaşanan belirgin değişimler mevcutsa. Uyku sorunları yaşıyorsak.
  • Gelecekle ilgili endişe içerisinde olmak. Ne olduğunu bildiğimiz ya da bilemediğimiz bir kaygı içerisinde olmak. Kötü ya da tekinsiz bir şeyler olacağı hissi. Korku ve panik içerisinde olmak.
  • Terleme, titreme, çarpıntı ve panik durumu yaşıyorsak.
  • Zihinlimizin olmasından endişe ettiğimiz durumlarla meşgul olması. Akla gelen ve bir türlü düşünmekten alıkoyulamayan düşünce ve istekler deneyimlemek.
  • Hayatta her şeyin anlamını yitirmesi, hiçlik ve boşluk içerisinde olmak.
  • Hayatla başa çıkma gücünün tükendiğini hissetmek.
  • Duygu ve davranışlarımızı kontrol etmekle iliği sıkıntılar yaşıyorsak. Öfke kontrol sorunu, tahammülsüz hissetme, aşırı tepki verme, duygusal iniş çıkışlar yaşamak.
  • Alkol, madde, kumar, alışveriş, oyun ve sosyal medya bağımlığı, yemek sorunları yaşamak.
  • Kendimizle ilgili meselelerimiz varsa, özgüven sorunları, kendimizi hiçbir şeye layık görmüyor ve yetersizlik hissediyorsak.
  • Yoğun stresin bedenimi etkilediği hissediyor ya da bedensel sağlın yolunda gitmediği bir hastalığın olabileceğine ilişkin yoğun kaygı ve zihinsel meşguliyet yaşamak ya da hastane veya doktora gitmek istememek.
  • Hayatta anlam ve yön arayışı içerisinde olmak. Her şeyim var, hayatta ne istiyorsam yaptım yaptım ama mutlu değilim. Ne yapmalıyım ne yöne gitmeliyim ne için yaşamalıyım gibi anlam ve amaç arayışı içerisinde olmak. Varoluşsal sorgulama içerine girmek.
 
“Önemli Yaşam Değişimleri ya da Krizleri Deneyimliyorsak”

  • Kayıp ve yas süreci içerisinde olmak. Bu kayıp sevilen biri kaybı olabileceği gibi, ilişki ya da yeti yitimiyle ilgili olabilir.
  • Önemli bir karar aşmasında olmak. (Boşanmak, çocuk sahibi olmak, şehir veya iş değişimi gibi)
  • Uyum sorunları yaşamak. (Sınıf, kültür, inanç, ırk, görüş ayrılıkları, cinsiyet, cinsel yönelimi, cinsel kimlik gibi) Dışlanma ve ayrımcılığa maruz kalmak.
  • Ekonomik zorluk ve kayıp yaşamak.
  • İş ve çalışma koşulları ile ilgili sorunlar. (Mobbing, işten çıkarılma, iş kazası)
  • Önemli ve yaşamı ciddi şekilde etkileyen ya da tehdit eden sağlık sorunu yaşamak.
  • Travmatik bir yaşam olayı deneyimlemiş olmak. (Taciz, ihmal, duygusal ya da fiziksel istismar, doğal afet, terör, savaş, kaza gibi)
  • Yasal süreç sorunları yaşamak veya mağduriyet içerisinde olmak.
  • Bazı yaşam dönemlerine uyum sağlamakta zorlanmak. (Evlenmek, ayrılmak, çocuk sahibi olmak, çocukların okula ya da işe başlaması, çocukların evden ayrılması, menopoz, andropoz, yaşlılığı kabullenmek)
 
 “İlişki ve İletişim Sorunları Yaşamak”
 
  • Sosyal ilişkilerde sorunlar yaşamak. (Kendini doğru ifade edeme, utanma, sosyalleşememe, diğerlerinden farklı, bir gruba ait hissedememe, insanlara ayak uyduramamak, rahat hissedememek)
  • Kişisel ya da sosyal hayatımızda iletişim sorunları yaşamak. (Eleştirel ve suçlayıcı olmak, küsmek, duygu ve düşünceleri açıklamaktan imtina etmek, niyet okumak, aktif dinlememek, önyargılı olmak, geçmişe takılı kalmak, saldırgan iletişim şekillerine sahip olmak gibi)
  • Romantik ilişkilerde sorunlar yaşamak. (Flört şiddetine maruz kalmak, sınır koyma, hayır demekle ilgili problemler yaşamak, fiziksel, duygusal ya da sözel istismara uğramak. Toksik ilişki içerisinde ve günün sonunda, güvensiz, mutsuz, öfkeli, korku ve değersiz hissettiğimiz ilişkiler içerisinde olduğumuzu fark etmemiz)
  • Evlilik sorunları yaşamak. (Evliliğe uyum sağlamakta sıkıntı yaşamak, anlaşamamak, sorunları ele almakta zorlanmak, sorumlulukları paylaşma, ailelere sınır koymak, çift olarak karar vermekte zorlanmak, sadakat sorunları.)
 
Sonuç olarak, bireylerin yaşam olaylarından etkilenme ve deneyimleme süreci kişiden kişiye farklılık gösterebilir ve her yaşam olayı da her bireyde yardım almayı gerektirecek bir durum oluşturmaz.  Deneyimlenen her bir zorluk her zaman ruhsal bir bozukluğa da neden olmaz. Ancak bazı yaşam olayları yarattıkları stres nedeniyle sağlıklı şekilde ele alınmadığı takdirde uzun vadede hem ruhsal hem de bedensel sağlığı olumsuz yönde etkileyebilme potansiyeline sahiptir. Bu nedenle yaşadığımız zorlukların kendimizi ve hayatımızı olumsuz yönde etkilendiği fark ettiğimiz taktirde profesyonel destek almayı göz ardı etmemek doğru bir yaklaşım olacaktır.
 
"Site içerisinde yer alan içerikler, farkındalık oluşturmak amacıyla paylaşılmaktadır. Tıbbi ya da psikiyatrik tanı koyma amacı taşımamaktadır. Bu yazılar üzerinden herhangi bir hastalık tanısı konulması mümkün değildir. Hastalık tanıları yalnızca uzman psikiyatristler tarafından koyulabilir.”
 
Kaynakça
American Psychological Association. (2017). How Do I Know If I Need Therapy?
https://www.apa.org/ptsd-guideline/patients-and-families/seeking-therapy
Luborsky, L., Singer, B., Luborsky, L. (1975). Comparative studies of psychotherapies: Is it true that \"everyone has won and all must have prizes\"? Archives of General Psychiatry, 32(8), 995–1008.
Tura, S. M. (2000). Günümüzde psikoterapi. Metis Yayınları
Uzun, N. B., Yorulmaz, O. Bireyselleştirilmiş Psikoterapi: Bir Gözden Geçirme.